Octrooien - procedures voor verlening


Hoe verkrijg en gebruik ik een octrooirecht?

Hieronder wordt een doorsnee aanvraagprocedure geschetst, om een indruk te geven van de gang van zaken. Per aanvraag kunnen echter afwijkende stappen worden uitgevoerd. Daarna schetsen we vervolgprocedures.


Verleningsprocedures

(a) Opstellen van een aanvraag, evt na verkennend onderzoek

Om een octrooirecht te verkrijgen, moet eerst een octrooiaanvraag worden opgesteld. Een octrooiaanvraag is een tekst, die voldoet aan een aantal wettelijke voorschriften, betreffende onder andere de indeling en het taalgebruik.

Bovendien moet de uitvinding aan een aantal eisen voldoen, om een octrooirecht te kunnen krijgen.

De eisen kunnen per land of gebied verschillen. In Nederland (onder de Rijsoctrooiwet 1995) en Europa (onder het Europees Octrooiverdrag) zijn de belangrijkste eisen:

1. Er moet een octrooieerbare uitvinding in worden beschreven. Uitvindingen kunnen van alles zijn. De wet definieert alleen uitzonderingen, d.w.z. wat geen uitvinding is. Rekenmethoden, menselijke embryo's en diagnostische methoden zijn enkele voorbeelden van niet-uitvindingen. Apparatuur voor gebruik bij diagnostische methoden bijvoorbeeld weer wel, en bijna alles wat technisch is.

2. Octrooieerbaar is een uitvinding indien deze:

(a) technisch van aard is,

(b) nieuw is, en

(c) inventief is (met andere woorden, berust op uitvinderswerkzaamheid).

Aan de eerste eis is meestal wel voldaan, de tweede vaak ook, maar de derde lang niet altijd.

Vaak wordt voorafgaand aan het opstellen van een octrooiaanvraag eerst een verkennend literatuuronderzoek gedaan, om te beoordelen of de betreffende uitvinding echt nieuw is, of welke aspecten ervan nieuw zijn. Daarmee kan men zowel een betere, meer gerichte, aanvraag schrijven alsmede de kansen op verkrijging van een octrooi enigszins inschatten. Het blijft echter een inschatting, aangezien het praktisch gezien niet haalbaar is om alle bestaande literatuur te doorzoeken en beoordelen.

Voor het oordelen of een uitvinding inventief is, volgen de instanties een specifieke aanpak, die in de loop der jaren uit de ervaring is ontwikkeld. Zo wordt voorkomen dat het oordeel sterk subjectief of willekeurig is.


(b) Indienen van aanvraag

Vervolgens wordt de octrooiaanvraag ingediend bij de officiele instanties. Een eerste aanvraag op een uitvinding wordt ook wel prioriteitsaanvraag genoemd, of premier depot.


(c) Verrichten van een officieel nieuwheidonderzoek

De instanties gaan vervolgens onderzoeken of de octrooiaanvraag voldoet aan de vereisten. Daartoe doen ze een uitgebreid nieuwheidonderzoek, en wordt de inventiviteit beoordeeld. Van hun bevindingen brengen ze rapport uit.

Naast de inhoudelijke eisen, zoals nieuwheid en inventiviteit, moet, om octrooi te verkrijgen, ook zijn voldaan aan een fors aantal formeel administratieve eisen, alsmede moeten tijdig betalingen worden verricht. Het is belangrijk dat eea. zorgvuldig wordt gedaan, aangezien anders al snel geen octrooirecht wordt verleend of het onbedoeld vervalt.


(d) Verdedigen van de aanvraag

Vervolgens moet de aanvrager, of diens gemachtigde, doorgaans weerwoord bieden en nieuwheid en inventiviteit verdedigen (en mogelijk andere aspecten van de uitvinding en/of de aanvraag in orde maken). Dit is niet het geval in de Nederlandse procedure, waarin verlening gebeurt zonder toetsing vooraf, maar wel bijvoorbeeld in de Europese verleningsprocedure.

Deze communicatie tussen instanties en aanvrager/gemachtigde kan een of meerdere slagen bevatten, doorgaans schriftelijk, soms ook mondeling, afhankelijk van de specifieke uitvinding en situatie.


(e) Verlening of afwijzing

Tenslotte wijst de onderzoeker bij de bevoegde instanties de aanvraag af of verleent een octrooirecht ("kent octrooi toe"), al dan niet in gewijzigde vorm.

Meestal kan een derde na verlening nog enige tijd bezwaar maken tegen verlening, bij de verlenende instantie.

Daarna kunnen derden uitsluitend nog via gerechtelijke weg proberen het verleende octrooi (geheel of deels) nietig te laten verklaren.


Na verlening zijn verdere procedures mogelijk:  lees verder >>

<< terug naar Octrooien - algemeen